ترکيبات بزاق شامل:
1-آميلاز (پتيالين)نوعي انزيم که باعث تبديل نشاسته به مالتوز مي شود
2-ماده ي موسين:ماده اي که باعث جذب آب وتوليدماده ي چسبناک موکوز مي شودکه باعث به هم چسبانيدن ضرات غذا ولغزندگي ان مي شود
3-ليزوزيم:نوعي آنزيم که ديواره ي سلولي باکتري هاي بيماري زا را ازبين مي برد ودهان را ضد عفوني مي کند.
فوايد بزاق:
1-ضد عفوني کردن حفره ي دهان
2-مرطوب نگه داشتن دهان
3-کمک به حس چشايي
4-تهسيل حرکت زبان

نکته:ترشح بزاق در هنگام خواب کاهش مي بايد
بلع:
عمل بلع باعث انتقال لقمه ي جويده شده از دهان به معده مي شود اين عمل به وسيله ي مراکز عصبي کنترل مي شود
فرايند بلع(مکانيسم عمل)بلع:پس از جويده شدن غذا زبان بالا آمده وبه کام دهان مي چسبد وباعث حرکت لقمه به سمت گلومي شود در همين هنگام زبان کوچک به سمت بالا رفته وراه بيني را مي بندد از طرف ديگر با بالا امدن حنجره و پايين رفتن اپي گلوت راه ناي بسته مي شود بنا برين غذا وارد مري مي شود.
نکته:انعکاس بلع باتحريک گيرنده هاي مکانيکي ديواره ي گلو ايجاد مي شود
نکته:در هنگام بلع مرکز بلع بااثر خود بر مرکزتنفس باعث قطع تنفس در هنگام بلعيدن مي شود
نکته:حرکات دودي مري باعث جلو رفتن لقمه ي غذا به سمت معده ميشود نيروي جاذبه نقش چنداني ندارد
کارديا:ماهيچه هاي حلقوي بخش انتهاي مري که از برگشت محتويات معده به مري جلوگيري مي کند
نکته:در هنگام رسيدن لقمه ي غذا به ناحيه ي کارديا انقباض ماهيچه هاي ان از بين مي رودوغذا وارد مري مي شود
غذا مدتي در معده مي ماند:مواد غذايي پس از ورود به معده بر اثر حرکات معده وآنزيم هاي شيره ي معده به طور نسبي هضم شده وماده اي خميري شکل به نام کيموس معدي راايجاد مي کند
نکته:مدت غذا در معده بستگي به ترکيبات غذا دارد
نکته:سطح داخلي معده چين خوردگي هاي زيادي دارد که با پرشدن معده از بين مي رود
پيلور:بخش انتهايي معده که دريچه مانند بوده واز تخليه محتويات معده به صورت زود هنگامجلو گيري مي کند
حرکات معدي به دو منظور صورت مي گيرد:حرکاتمعده علاوه بر مخلوط کردن محتويات معده با شيره ي معده وگوارش مکانيکي وشيميايي غذا باعث تخليه محتويات معده در پايان گوارش معدي مي شود
نکته:امواج دودي وحرکات دودي از زير کارديا شروع وبه سمت پيلور پيش مي رود انقباض هاي دودي در مجاورت پيلور
شديد تر بوده
نکته:در پايان گوارش معده شدت انقباضات دودي به حدي ميرسد که بخشي از کيموس معدي به درون دوازدهه رانده مي شود
نکته:هرچه حجم کيموس بيشتر وديواره ي معده کشيده تر باشد حرکات تخليه اي ان شديدتر است ولي عامل اصلي در تخليه معده ترکيب شيميايي وحجم کيموس موجود در دوازدهه است
درمعده مواد مختلفي ترشح مي شود:ترکيبات شيره ي معده شامل مواد زير است:
1-موکوزقليايي:لايه ي ضخيم وچسبنده ي قليايي که از سلول هاي ترشح کننده موسين در معده توليدشده ووظيفه آن لغزنده کردن سطح معده وحفاظت از ديواره ي معده وحفاظت از ديواره ي معده وحفاظت از ديواره ي معده در برابر شيره ي معده مي باشد
2-اسيدکلريدريک:از سلول هاي حاشيه اي ديواره معده ترشح مي شودوباعث فعال کردن آنزيم هاي معده(پيسينوژن)مي شود
3-آنزيم هاي شيره ي معده:توسط سلول هاي اصلي(پيتيک)ديواره ي معده ترشح مي شودوشامل چندين پروتوآز به نام کلي پيسينوژن مي باشد که در تماس بااسيدکلريدريک به آنزيم فعال (پيسين)تبديل مي شود
4-فاکتور داخلي معده:نوعي ترکيب گيليکو پروتئيني که از غددبالاترازپيلور ترشح شده و وظيفه ي ان حفظ ويتامين وکمک به جذب آن درروده مي باشد
نکته:ويتامين براي توليد گلبول هاي قرمزخون لازم مي باشدبرداشتن معده يا آسيب ديواره ي ان باعث کاهش تعداد گلبول هاي قرمز خون مي شود
-5رنين:نوعي آنزيم که در شيره ي معده ي نوزادان انسان وبسياري از پستانداران وجود دارد ووظيفه ي آن رسوب دادن پروتئين شيريا(کازئين)مي باشد
نکته:از رنين به عنوان مايه پنير استفاده مي شود
6-گاسترين:نوعي هورمون که ازغده هاي مجاور پيلور به خون مي ريزد وباعث تحريک ترشح اسيد کلريد ريک وتا حددي آنز يم هاي شيره ي معده مي شود
نکته:غده هاي که به پيلورنزديک ترند آنزيم هاي شيره ي معده را مي سازند وغده هاي بالاتر علاوه بر آنزيم ترشح اسيد کلريد ريک وفاکتور داخي معده را بر عهده دارد

پيسينوژن به دوروش فعال مي شود:
1-بااثر اسيد کلريد ريک بر آن
2-بااثر پيسين بر پيسينوژن
وظيفه ي پيسين:تبديل پروتئين ها به پپتيدهاي کوچکتر است

استفراغ يک عمل دفاعي است:استفراغ انعکاس دفاعي است که هدف ان خالي کردن معده وابتدايي روده ي باريک مي باشد عوامل زير مي تواند باعث اين انعکاس گردد
1-تحريک ناحيه ي گلو
2-تحريک گيرندهاي معده وروده
3-برخي بيماري ها

مکانيسم استفراغ:
ابتدا فرد نفس عميقي کشيده سپس زبان کوچک بالا رفته وحنجره نيز بسته مي شود دراين هنگام انقباض ماهيچه هاي شکم وسينه وفشار وارده بر معده باعث تخليه ي محتويات معده از راه دهان مي شود

روده ي باريک مکان اصلي گوارش شيميايي وجذب غذاست:
ديواره ي روده ي باريک داراي چين خوردگي ها پرزهاوميکرو پرزها مي باشد که باعث افزايش سطح جذب مواد مي گردد علاوه بر اين قوي ترين آنزيم هاي گوارشي از پانکراس ترشح شده وهمراه با صفرا وآنزيم هاي سلول هاي ديواره ي روده گوارش شيميايي مواد غذايي را انجام مي دهد

شيره پانکراس:بردن زير پانکراس ترشحات خود رابه ابتدايي دوازدهه مي ريزدوشيره ي آن شامل ترکيبات زير است:
1-آنزيم ها:مانندتريبسين وليپاز ؛وظيفه:گوارش شيميايي
2-بي کربنات سديم:که وظيفه ي ان خنثي کردن اثر اسيدي کيموس وقليايي کردن روده مي باشد

نکته:هورمون سکرتين محرک ترشح بيکربنات شيره ي پانکراس مي باشد واز دوازدهه توليد مي گردد
نکته:عوامل عصبي وهورمون ترسح پانکراس را تنظيم مي کند

عمل صفرا:صفرا ماده ي قليايي که توسط جگر ساخته وترشح مي شود وظيفه ي صفرا عبارت انداز:
1-خنثي کردن کيموس معدي
2-شدت بخشيدن به حرکات دودي روده
3-پراکنده کردن ذرات ريز چربي در آب (ايجاد امولسيون)4
-آسان کردن اثر بسيارزبر چربي ها
ترکيبات صفرا شامل:

1-رنگ ها دونوع اند:الف-بيلي وردن .ب-بيلي روبين ,که از تجزيه همولگوبين خون ايجاد مي شود


2-املاح(سنگ هاي معدني)3-کلسترول4-ليستين(نوعي چربي)

نکته:مواد موجود در صفرا بخشي از انها از روده جذب خون شده واز راه ادرار دفع مي شود (علت زرد رنگ بودن ادرار)بخشي ديگر براثر آنزيم هاي گوارشي تغيير کرده ورنگ قهوه اي مدفوع را مي سازد
نکته:سنگ صفرا بر اثر رسوب کلسترول در کيسه ي صفرا يا مجار خروج آن ايجاد مي شود