زیست شناسی تربت حیدریه

فصل چهارم :تغذيه

153 – انواع مواد موجود در غذاها را نام ببرید .

- هیدراتهای کربن – چربی ها – پروتئینها – آب – مواد معدنی – ویتامین ها

154 – کدامیک از قندهای زیر در ریشه یافت می شود ؟

الف ) فروکتوز              ب ) ساکارز               ج ) گلوكز              د ) لاکتوز

155 – در ریشه چغندر قند و ساقه نیشکر کدامیک از قندهای زیر ذخیره می شود.

الف ) فروکتوز                 ب ) ساکارز            ج ) لاکتوز                 د ) گلوكز

156 – آمیلوپلاست مانند کلروپلاست یکی دیگر از اندامکهای درون سلولهای گیاهی است که محل ذخیره ..... می باشد

الف ) سلولز               ب ) نشاسته              ج ) ساکارز               د ) گلوكز

157 – کدامیک از محصولات فتوسنتزی زیر دیواره سلولی گیاهان را می سازد؟

الف ) ساکارز                 ب ) نشاسته                   ج ) سلولز                 د ) گلوكز

158 – کدامیک از موارد زیر باعث اتصال سلولهای گیاهی به همدیگر می شود ؟

الف ) دیواره سلولی             ب ) تیغه میانی یا لایه میانی

ج ) غشاء سلولی               د ) همه موارد

159 – کدامیک از مواد غذایی زیر در بدن انسان تجزیه نمی شود و انرژی آن مورد استفاده قرار نمی گیرد ؟

الف ) سلولز              ب ) ساکارز               ج ) فروکتوز                   د ) گلوگز

160 – مصرف سلولز برای بدن انسان چه فایده ای دارد ؟

باعث می شود که مواد غذایی به طور منظم از روده ها بگذرد و عمل دفع آسان شود و از ابتلا به یبوست و سرطان روده بزرگ جلوگیری می کند

161 – واژه الیاف باکدامیک از موارد زیر مترادف است ؟

الف ) گلوكز                      ب ) روغن ها                  ج ) سلولز               د ) ساکارز

162 – تفاوت بین چربی ها و روغنها در چیست ؟

چربی در دمای معمولی به صورت جامد هستند و در بافتهای جانوری ذخیره می شون حال آنکه روغنها دردمای معمولی مایع است و معمولا در گیاهان ذخیره می گردد .

163 – محل عمده ذخیره چربی در بدن انسان کجاست وچه نقشی دارد ؟

در زیر پوست ، تجمع چربی در زیر پوست علاوه بر تامین انرژی ، به گرم ماندن بدن کمک می کند .

164 – چرامصرف روغنهای گیاهی بهتر از چربیهای حیوانی است ؟

چون روغنهاگیاهی زودتر و آسانتر گوارش می یابد و مقدار کلسترول آن نیز کمتر است .

165 – کلسترول جزء کدام یک از مواد غذایی زیر است ؟

الف ) هیدراتهای کربن             ب ) پروتئین ها            ج ) لیپیدها           د ) ویتامین ها

166- چربیها در بدن موجودات زنده چه نقشی دارند ؟

1-در ساختار غشاء سلول وجود دارند 2- به مصرف انرژی زایی می رسند  3- به گرم ماندن بدن کمک می کنند  4- درتخفیف ضربات به بدن کمک می کنند و مانند چربیهایی ذخیره شده در کف پا و دست .

167 - منابع غذایی كه سرشار از پروتئین هستند را نام ببرید ؟

شیر – گوشت – تخم مرغ

168 – کمبود پروتئین در بدن، ایجاد چه بیماری می کند و علت ظهور این بیماری چیست ؟

- کمبود پروتئین بیماری کواشیورکور را ایجاد می کند .

در این بیماری به علت کمبود پروتئین در بافتهای بدن ومهمتر از همه کمبود پروتئین در خون ،آب به درون بافتها نفوذ  می کند و ماهیچه ها و شکم متورم می شود و شخص بیمارظاهری چاق پیدا می کند.

169 – منظور از اسیدهای آمینه اساسی چیست ؟

-اسیدهای آمینه که پروتئین هارا بوجود می آورند بیست نوع می باشند و بدن انسان ده نوع از آنهارا می تواند بسازد اما ده نوع دیگر را بایستی از طریق مواد غذایی دریافت کند ، به این ده نوع اسید آمینه که بدن انسان توانایی ساختن آنها را ندارد ، اسیدهای آمینه اساسی یا ضروری گفته می شود .

170 – هر کدام از موارد زیر در چه غذاهایی وجود دارد ؟

الف ) لاکتوز    لاکتوز در شیر یافت می شود در واقع علت شیرین بودن شیر  قند لاکتوز است .

ب ) سلولز  سلولز پلی ساکارید تشکیل دهنده جزء اصلی دیواره سلولی گیاهی است و در بافتهای گیاهی وجود دارد

ج ) پروتئین نامحلول در آب   شیر و تخم مرغ دارای پروتئین هايي هستند که در آب محلول است

د ) ساکارز  ساکارز یک دی ساکاری است که در ریشه چغندر قند و ساقه نیشکر به مقدار فراوان ذخیره می شود .

171 – پختن چه اثر به روی سیب زمینی ، تخم مرغ و گوشت دارد ؟

در سیب زمینی پختن باعث پاره شدن غشاء دانه های نشاسته یا آمیلوپلاست موجود در سلولهای سیب زمینی می گردد . و در تخم مرغ نیز باعث از دست رفتن مقداری ازآب آن و همچنین باعث می شود که پروتئین های موجود در آن از حالت محلول به صورت نامحلول و جامد در آید و در گوشت نیز مقداری آب آن از دست رفته و باعث تخریب پروتئینهای متصل کننده سلولها می شود و به این طریق باعث میشود که گوشت گوارش سریعی داشته باشد .

172 – کسانی که رژیم گیاهخواری دارند خوردن چه نوع غذاهایی به آنها توصیه می شودو چرا ؟

سویا ، لوبیا ، چون دارای مقادیر زیادی پروتئین می باشد همچنین کسانیکه از گوشت استفاده نمی کنند برای جبران اسیدهای آمینه ضروری بایستی از غذاهایی مانند لبنیات وتخم مرغ استفاده کنند .

173 – مقدار پروتئینی که در هر ماده غذایی وجود دارد ، ممکن است با میزان مناسب بودن پروتئین های آن برای رشد و ترمیم بدن دو موضع کاملا متفاوت باشد علت چیست ؟

چون یک نوع غذا ممکن است پروتئینهای زیادی داشته باشد اما پروتئینهای آن بیشتر دارای اسیدهای آمینه غیر اساسی باشد و اسیدهای آمینه اساسی کمتری داشته باشد لذاچندان مناسب نیست .

174 – کدامیک از نمکهای معدنی زیر در انتقال پیامهای عصبی و انقباض ماهیچه ای بدن نقش دارد؟

الف ) كلسيم                  ب ) سدیم                 ج ) آهن                 د ) هیچکدام

175 – کمبود کدام ماده غذایی در بدن باعث گرفتگی ماهیچه ها می شود ؟

الف ) سدیم               ب ) آهن                  ج ) ویتاین D          د ) کلسیم

176- چرا از استفاده زیاد سدیم بایستی پرهیز کرد ؟

چون مقادیر زیاد سدیم در خون باعث افزایش فشار خون می شود .

177- کلسیم در چه منابع غذایی وجود داردو نقش آن در بدن چیست ؟

کلسیم در شیر ، پنیر و ماهی و بعضی از سبزیجات وجود دارد و برای انقباض ماهیچه ها ، برای سخت شدن استخوانها و دندانها و همچنین برای انعقاد یا لخته شدن خون به هنگام بریدگی رگهای خونی لازم است .

178- آهن در بدن چه نقشی را بر عهده دارد ؟

بخضی از آهن در بدن در ساختمان مولکول هموگلوبین وجود دارد هموگلوبین یکی از مولکولهای پروتئینی مهم بدن است که مسئول انتقال گازهای تنفسی از جمله اکسیژن می باشد این مولکولهای قرمز در رنگ در داخل گلبولهای قرمز خون وجوددارند .

179 – کمبود آهن باعث ایجاد چه عارضه ای در بدن می شود ؟

کمبود آهن باعث می شود که تعداد هموگلوبین خون کاهش یابد که به این حالت کم خونی ( آنمی ) گفته می شود.

180- علائم بیماری آنمی چیست ؟

در بیماری آنمی یا کم خونی ناشی از کمبود آهن ، توانایی حمل  اکسیژن در خون فرد بیمار کاهش می یابد و بیمار دچار ضعف و خستگی می شود

181 – آهن در چه نوع مواد غذایی وجوددارد ؟

آهن در بسیاری از سبزیجات میوه ها و خصوصا میوه های تیره رنگ ، گوشت ؛ وجگر یافت می شود. و به افراد مبتلا به کم خونی اغلب قرصهای آهن دار ( هماتنیک )می خورانند .

182 – اهمیت لزوم استفاده از ید در بدن چیست ؟

ید برای ساختن هورمون تیروکسین بوسیله غده تیروئید لازم است و اگر به اندازه کافی ید مصرف نشود غده تیروئید قادر به تولید هورمون تیروکسین نخواهد بود و نتیجه آن بزرگتر شدن غده تیروئید و بیماری گواتر است .

183 – کدام منابع غذایی دارای ید می باشند ؟

ید در بعضی از آبهای آشامیدنی و آبهای معدنی و همچنین در آبزیان مانند ماهی و میگو یافت          می شود.

184 – کرتینیسم چیست ؟

کریتینیسم نوعی بیماری است که مربوط به کمبود ید در غذای مادرانی است که دارای جنین در حال رشد و نمو هستندو در این بیماری جنین به دلیل کمبود ید دچار عقب ماندگی جسمی و ذهنی           می گردد چون ید برای رشد و نمو مغز جنین لازم است .

185 – ویتامین ها دارای چه ویژگیهایی هستند؟

- ویتامین ها از مواد ضروری برای بدن هستند  - ویتامین ها جزء مواد آلی می باشند

- ویتامین ها دارای نقشهای خاص خود می باشند اما هیچکدام از آنها انرژی زا نیستند بلکه برای سوختن مواد انرژی زا مانند هیدراتهای کربن و چربیها لازم هستند      

- ویتامین ها برای ایفای نقش خود بایستی به صورت محلول در آیند بعضی از ویتامین ها در آب حل می شوندو برخی نیز قابل حل درچربی می باشند

- ویتامین ها جزء مواد کم مصرف هستند و بدن به مقادیر کمی از آنها نیاز دارد .

186 – انواع ویتامین های محلول در آب و محلول در چربی را نام ببرید ؟

1- ویتامین های A و D محلول در چربی هستند

2- ویتامین های گروه B ( (نیاسین )) و ویتامین C محلول در آب هستند .

187 – ویتامین A در چه منابع غذایی وجود دارد ؟نام شیمیایی ویتامین Aچیست ؟ و نقش آن را در بدن بنویسید .

- ویتامین A در روغن جگر ماهی ، در میوه ها و سبزیجاتی مانند نارنگی و هویج به مقدار فراوان وجود دارد

- نام شیمیایی ویتامین A رتینول می باشد که از شبکیه چشم و يا Retina گرفته شده است .

- این ویتامین در حفظ سلامتی قرنیه و شبکیه چشم و دیدن اشیاء در نور کم موثر است همچنین در رشد بدن ، سلامتی پوست و دفاع از بدن نقش دارد

188 – کمبود ویتامین  A باعث ایجاد چه بیماریهایی در بدن می شود ؟

- چون وجود ویتامین A برای دیدن اشیاء در شب و نور کم لازم است لذا کمبود آن باعث کاهش دید فرد بیمار در نور کم می شود که به این بیماری شب کوری گفته می شود از طرف دیگر گفته شد که این ویتامین برای سلامتی سطح خارجی قرنیه نیز لازم است بنابراین کمبود ویتامین A باعث خشکی و ضخیم شدن قرنیه می شود که به این بیماری گزروفتالمی یا خشکی چشم می گویند.

189 – ویتامین های گروه B در بدن چه اهمیتی دارند؟

این ویتامین ها در آزاد کردن انرژي مواد غذایی در فرایند تنفس سلولی در سلولهای بدن نقش دارند

190 – نام دیگر ویتامین نیاسین چیست ؟  و در چه غذاهایی یافت می شود؟ و کمبود آن باعث ایجاد چه بیماریی می گردد ؟

- نام دیگر ویتامین نیاسین ، اسید نیکوتینیک است .

- این ویتامین در گوشت ماهی و کبد وجود دارد و کمبود این ویتامین باعث ایجاد بیماری پلاگر       می گردد در این بیماری پوست قسمتهای از بدن پوسته پوسته می شود و حالتی شبیه سوختگی ایجاد می گردد .

191 – نام دیگر ویتامین چیست ، کمبود این ویتامین منجر به چه بیماری می گردد ؟ این ویتامین درچه نوع غذاهایی یافت می شود ؟

- نام دیگر ویتامین  تیامین است . کمبودآن ویتامین باعث ایجاد بیماری بری بری میگردد ، دراین بیماری ماهیچه های فرد مبتلا ضعیف می شود و در نهایت منجر به فلج شدن و مرگ می گردد . این ویتامین در مخمر و سبوس غلات خصوصا سبوس گندم و برنج وجود دارد .

192 – نام دیگر ویتامین  چیست و کمبود این ویتامین چه عارضه ای را بوجود       می آورد و در کدام غذاها یافت می شود ؟

- ریبوفلاوین نام دیگر ویتامین  می باشد ، کمبود این ویتامین باعث ایجاد زخم در اطراف دهان و کاهش رشد فرد بیماری می گردد

- این ویتامین در برگ سبزیجات ، تخم مرغ وماهی وجود دارد .

193 – نام شیمیایی ویتامین C چیست ؟ کمبود این ویتامین کدام بیماری را منجر      می شود و در چه منابع غذایی یافت می گردد .

- اسید اسکوربیک نام شیمیایی ویتامین C است

- کمبود این ویتامین بیماری اسکوروی را ایجاد می کند

- این ویتامین در میوه هایی مانند لیمو ، لیمو ترش ، پرتقال و همچنین در سبزیهایی مانند اسفناج وجود دارد .

194 – مشخصات بیماری اسکوروی چیست ؟

در بیماری اسکوروی به دلیل پارگی مویرگها  ،خونریزی زیر پوستی بوجود می آید و همچنین لثه ها و مخاط پوشش دهان دچار زخم و خونریزی می شوند.

195 – ویتامین c چه نقشهایی را در بدن ایفا می کند؟

این ویتامین در حفظ و نگهداری پوشش حفره دهان و دیگر سطوح بدن از طریق چسباندن سلولهای بدن به یکدیگر نقش دارد .

196 – کدام ویژگی ویتامین C ،آن را از سایر ویتامین ها متمایز می کند ؟

ویژگی مهمی که در ویتامین C وجود دارد حساسیت آن در مقابل حرارت می باشد یعنی گرما باعث از دیت رفتن این ویتامین می گردد در واقع با پختن غذاهایی که دارای ویتامین C می باشند مقادیر زیادی از این ویتامین تحت تاثیر گرما تخریب می گردد .

197 – نام شیمیایی ویتامین D چیست ؟ و این ویتامین در بدن چه اهمیتی دارد ؟ وبدن این ویتامین را چگونه بدست می آورد؟

- نام شیمیایی این ویتامین کلسیفرول می باشد

- این ویتامین در رسوب کردن کلسیم بر روی استخوانها و سخت شدن آنها نقش دارد و چون کودکان در حال رشد در ابتدا استخوان نرمی دارند و بایستی با استفاده از ویتامین D استخوانهای آنها با رسوب کلسیم سخت شود لذا این بیماری در کودکان بیشتر رخ می دهد .

- بدن انسان بیشتر نیاز خود به ویتامین D را از طریق تابش آفتاب به پوست و ساخته شدن ویتامین D از مواد موجود در سلولهای پوستی بدست می آورد از منابع غذایی که دارای ویتامین D می باشد روغن جگر ماهی می باشد .

198 – مصرف بیش از حدویتامین D چه عارضه ای را به دنبال داد ؟

مصرف زیاده از حد ویتامین D منجر به رسوب کردن کلسیم در بافتهایی مانند کبد نیز میگردد یعنی علاوه بر رسوب کلسیم در استخوان در بافتهای کبدی نیز رسوب می گردد .

199- نقش و اهمیت برخی از افزودنی های غذای مانند محافظت کننده ها و پایدارکننده ها چیست ؟

محافظت کننده ها یا preservatives مهاركننده رشد میکروب ها می باشد و پایدار کننده ها مواد غذایی را به ژله تبدیل می کند و باعث انسجام و پایداری آنها می گردد .

200 – موادی مانند سیکلامات ها وگلوتامات مونوسدیم را به چه منظوری به غذاها اضافه می کنند

- سیکلامات ها را بعنوان شیرین کننده به شربتها و پودر شربت ها اضافه می کنند .

- گلوتامات مونوسدیم ترکیبی است که از چغندر قندو گلوتن گندم بدست می آید و بعنوان چاشنی به فراورده های گوشتی مانند سوسیس و کالباس اضافه می کنند.

201 – سیکلامات ها و گلوتامات مونوسدیم چه ضررهایی برای مصرف کننده دارد ؟

سیکلامات ها به کروموزوم های سلولها آسیب می رساند وگلوتامات مونوسدیم در برخی افراد ایجاد سردرد و تهوع می کند .

202 – دو ماده غذایی راکه بتوان آنها را از رژیم غذایی حذف کرد را نام ببرید . دو نوع ماده غذایی را نام ببرید که مقادیر زیادی از این ماده را داشته باشند – توضیح دهید چرا این ماده را می توان حذف کرد ؟

- ماده ای مانند چربی وگوشت را می توان از رژیم غذایی حذف کرد.

- هیدراتهای کربن می تواند جایگزین مناسبتری برای چربی ها باشد چون هیدراتهای کربن مانند چربیها نیز انرژی زا می باشند و بدن می تواند چربیهای لازم و ضروری بدن را از هیدراتهای کربن بسازد و

- همچنین مواد غذایی مانند تخم مرغ و شیر نیز می تواند جایگزین مناسبی برای گوشت باشد چون شیرو تخم مرغ نیز مانند گوشت سرشار از پروتئین هستند و برای جبران آهن موجود در گوشت نیز     می توان از میوه ها و سبزیجاتی که دارای مقادیر فراوان آهن هستند استفاده کرد.

203 – کدامیک از مواد غذایی زیر جزء مواد کم مصرف هستند ؟

الف ) ویتامین ها         ب ) هیدراتهای کربن             ج ) پروتئین ها            د ) چربیها

204 – کدامیک از مواد غذایی زیر مصرف انرژی زایی ندارد ؟ یعنی انرژی زا نیستند ؟

الف ) مواد معدنی      ب ) هیدراتهای کربن           ج ) ویتامین ها             د ) موارد الف و ج

205 – کاروتن در بدن انسان به کدامیک از ویتامینهای زیر تبدیل می شود ؟

الف ) اسید اسکوربیک    ب ) تیامین           ج ) رتینول               د ) ریبوفلاوین

206 – کدامیک از عناصر زیر در انتقال اکسیژن در خون نقش دارد؟

الف ) سدیم             ب ) آهن              ج ) ید                د ) کلسیم

207 – در کدامیک از بیماریهای زیر آب از درون رگهای خونی به درون بافتها نفوذ می کند .

الف ) پلاگر            ب ) کواشیورکور            ج ) آنمی             د ) گزروفتالمی

208 – کدامیک از موارد زیر در انعقاد خود به هنگام بریدن رگهای خونی نقش دارد؟

الف ) ویتامین               ب ) کلسیم                  ج ) آهن                د ) ویتامین A

209 – تیروکسین در بدن چه نقشی دارد و میزان ترشح این هورمون وابسته به مصرف کدام ماده غذایی است ؟

تیروکسین موجب بالا رفتن سرعت واکنشهای شیمیایی بدن و افزایش فعالیتهای سوخت و سازی بدن می شود .

- میزان ترشح این هورمون تحت تاثیر مصرف ید در رژیم غذایی است و کمبود ید باعث کاهش ترشح هورمون تیروکسین می گردد .

210 – کمبود کدامیک از موارد زیر باعث بیماری راشیتیسم یا نرمی استخوان           می گردد ؟

الف ) سدیم            ب ) ویتامین D              ج ) کلسیم                  د ) گزینه های ب و ج

فصل پنجم : تولید مثل و وراثت

211- فردی که در داخل سرم خون خود ماده ضد  A را تولید می کند چه نوع گروه خونی دارد و برروی گلبولهای قرمز دارای کدام نوع ماده می باشد ؟

 - این شخص بر روی گلبولهای قرمز خون دارای ماده نوع B می باشد بنابراین گروه خونی او B می باشد .

212 – در کدامیک از گروههای خونی هیچکدام از مواد موجود بر روی گلبولهای قرمز وجود دارد؟

 الف ) A                        ب) AB                   ج ) B                   د ) O

213 – در کدامیک از گروههای خونی هر دو نوع ماده موجود بر روی گلبولهای قرمز وجود دارد ؟

الف ) AB                 ب ) A                  ج ) O                         د ) B

214 – خون کدامیک از گروههای خونی با سرم ضد   B  لخته نمی شود ؟

  الف ) O                  ب ) AB                      ج ) B                     د ) A

215- خون کدامیک از گروههای خونی با هیچکدام از سرم ها لخته نمی شود؟

الف ) B                          ب ) AB                ج ) A                   د )O

216 – در کدامیک از گروههای خونی هر دو نوع ماده موجود د ر سرم خون ساخته می شود ؟

الف ) O                  ب ) A                   ج ) AB                   د ) B

217 – با توجه به سئوالات بالا کدامیک از گروههای خونی می تواند از همه گروههای خون دریافت کند ؟ چرا ؟

گروه خونی AB می تواند از تمام گروههای خونی خون دریافت کند ، چون هیچکدام ار ماده ضد مواد موجود بر روی گلبولهای قرمز راتولید نمی کند بعبارت دیگر نه دارای ماده ضد A و نه ضد B می باشد

218 – کدامیک از گروههای خونی می تواند به همه گروههای خونی خون بدهد اما فقط می تواند خون همنوع خود را دریافت کند ؟ چرا ؟

- گرو ه خونی O به همه خونها می تواند خون بدهد اما فقط می تواند گروه خونی O را دریافت کند . چون گروه خونی O هیچکدام از مواد موجود بر روی گلبولهای قرمز را ندارد بنابراین می تواند به همه گروههای خونی خون بدهد از طرفی چون هردو نوع مواد موجود در سرم خون رامی سازد بنابراین نمی تواند غیر از گروه خونی O از خون دیگری استفاده کند.

219 – علت استفاده از اثر انگشت در کشف جرائم چیست ؟

1- چون اثر انگشت هر فردی مخصوص خود اوست ودر تمام افراد متفاوت است

2- اثرانگشت در طول زمان تغییر نمی کند .

220 – شباهت ها و تفاوتها چگونه از والدین به فرزندان منتقل می شود ؟

با  توجه به این که هر موجود زنده در پدیده تولید مثل از خانواده شبیه به خود بوجود می آید و جاندار شبیه خود را بوجود می آورد ، پس بایستی شباهتها و تفاوتها ، به عبارت بهترصفات مختلف از والدین به فرزندان از طریقی سلولهای جنسی منتقل شود چون تنها این سلولها هستند که ارتباط میان والدین و فرزندان را برقرار می کنند . سلولهای جنسی نر و ماده در پدیده لقاح با هم ترکیب شده و سلول تخم را بوجودمی آورند این سلول تخم اولین سلول بوجود آورنده فرد جدید است. در نهایت می توان گفت که ماده وارثتی موجود در هسته سلول تخم و سلولهای بعدی بوجودآمده از آن صفات فرد جدید را بوجود می آورند بدیهی است که هسته سلول جنسی نر و ماده به مقدار مساوی ماده وراثتی دارند که با ترکیب شدن آنهاماده وراثتی سلول تخم را تشکیل می دهند . و این ماده وراثتی همان کروموزم های داخل هسته می باشد .

221 – ساختار شیمیایی کروموزمهای از چیست ؟

کروموزوم ها شکل متراکم شده کروماتین ها هستند وکروماتین از DNA و پروتئین تشکیل شده است .

222- DNA – کروموزوم و نوکلئوتید چه ارتباطی با هم دارند ؟

DNA مولکول طویل و رشته ای است که جزء اصلی تشکیل دهنده کروموزوم ها می باشد    DNA ( دزوکسی ریبونوکلئیک اسید ) از واحدهایی به نام نوکلئوتید تشکیل شده است .

223- نوكلئوتيدها كه واحدهاي تشكيل دهندهDNA هستند خود از چه بخشهايي تشكيل شده است؟

نوکلئوتیدها از قسمتهایی تشکیل شده اند که شامل یک ترکیب فسفر دار به نام فسفات ، نوعی قند ، و باز آلی تشکیل شده اند.

224 – بازهای آلی چند نوع هستند ؟

بازهای آلی موجود در نوکلئوتید ها چهار نوع می باشند  و آنها را باعلامتهای A ( مخفف آدنین ) ،    T ( مخفف تیمین ) ،C ( مخفف سیتوزین ) و G ( مخفف گوانین) نشان می دهند.

225- ساختار مولکول DNA چگونه می باشد ؟

- DNA ، ملکول بسیار طویلی است که دو رشته دارد این دو رشته مانند دو رشته يك زيپ به هم متصل شده اند ، در هر رشته DNA هزارها نوکلئوتید وجود دارد که پشت سر هم قرار گرفته و به هم متصل شده اند، ترتیب قرار گرفتن نوکلئوتید ها در ساختار DNA طوری است که همیشه A ( آدنین ) از یک رشته در مقابل T ( تیمین) در رشته  مقابل قرار می گیرد. این دو رشته DNA ،حول محور فرضی پیچ خورده اند .

ساختار مولکول DNA : نوکلئوتیدها واحدهای تشکیل دهنده DNA می باشد .

در داخل مستطیل یکی از نوکلئوتیدهای DNA مشخص شده است که از یک ترکیب فسفر دار به نام فسفات (P) یک قند (S) و باز آلی که در داخل مستطیل باز آلی تیمین می باشد دقت کنید که در نوکلئوتید های دیگر بازهای آلی C ( سیتوزین ) G ( گوانین ) و A ( آدنین ) دیده می شودو تنها جزئی ازنوکلئوتیدها که تغییر می کند بازهای آلی هستند.

ساختار مولكول DNA: نوكلئوتيدها واحدهاي تشكيل دهنده DNA مي باشد .

در داخل مستطيل يكي از نوكلئوتيدهاي DNA مشخص شده است كه از يك تركيب فسفر دار به نام فسفات (P) يك قند ( S) و باز آلي كه در داخل مستطيل بازآلي تعيين مي باشد . دقت كنيد كه در نوكلئوتيدهاي ديگر بازهاي آلي c(سيتوزين ) ، G( گوائين ) وa ( آدنين )ديده مي شود و تنها جزئي از نوكلئوتيدها كه تغيير مي كند بازهاي آلي هستند .

226 – آیا مولکول DNA می تواند درطول تقسیم سلولی ، مولکولی نظیر خود را بسازد ؟ همانند سازی DNA در طول تقسیم سلولی چه ضرورتی دارد ؟

- بله – مولکول DNA تنها مولکولی است که می تواند مولکولی شبيه خود را بوجود می آورد .

- باتوجه به اینکه هدف اصلی تقسیم سلولی تقسیم هسته  به دو هسته و سپس به دو سلول است و ماده اصلی موجود در هسته سلول کرموزوم ها هستند پس بایستی سلول قبل از انجام تقسیم سلولی از کروموزوم های خود همانند سازی کند تا در حین تقسیم سلولی به هر کدام ازسلولها به مقدار مساوی کرموزوم توزیع شود.

227-تفاوت بین کروماتین و کروموزوم در چیست ؟

کروماتین شکلی ازکروموزوم است که به صورت باز و پراکنده می باشد یعنی رشته DNA و پروتئین همراه آنها کاملا متراکم و پیچ خورده نسیتند اما کروموزوم موقعی شکل می گیرد که رشته های کروماتین به صورت کامل متراکم شوند. شکل صفحه 56 کتاب

228 – مواد لازم برای همانند سازی DNA چیست ، و این مواد از کجا فراهم          می شود؟

مواد لازم برای همانند سازی DNA همان نوکلئوتیدها هستند واز نوکلئوتیدهای آزاد موجود در هسته برای همانندسازی استفاده می شود.

229 – از کجا می توان گفت که انتقال اطلاعات ژنتیکی توسط کرومووزم ها صورت می گیرد ؟

باتوجه به اینکه درتقسیم سلول مواد داخل هسته به طور مساوی به دو سلول حاصل منتقل می شودو    می دانیم که در داخل هسته کروموزمها قرار گرفته اندو همچنین می دانیم که دو سلول دختر که از سلول مادر بوجود می آیند کاملا شبیه سلول مادر هستند چون کروموزمهای مساوی و مشابهی را دریافت می کنندپس نتیجه می گیریم که انتقال اطلاعات ژنتیکی توسط کروموزوم هاصورت          می گیرد. 

230 – انتقال اطلاعات ژنتیکی توسط کرموزومها چگونه صورت می گیرد ؟

چون قسمت اصلی کرموزومها DNA است پس بایستی گفت که اطلاعات ژنتیکی مختلف به صورت رمزهایی در تربیت بازهای آلی DNA  وجود دارد که ترتیب خاصی از این بازها در DNA را یک ژن می نامند که هر ژن مسئول انتقال یک اطلاعات ژنتیکی است این رمزها موجود در DNA یا بعبارت بهتر هر ژن در DNA به صورت یک پروتئین بخصوص به سلول منتقل می شود

231- چند مثال برای تاثیر محیط و عوامل محیطی بر روی وراثت بنویسید ؟

- اگر هسته خرما که در مناطق گرمسیری رشد دارد رادر مناطق گرم کشت دهیم این هسته شروع به جوانه زدن و رشد می کند اما اگر هسته خرما را در مناطق سرد بکاریم رشد نمی کند در اینجامی توان گفت که سرما بعنوان یکی از عوامل محیطی مانع از رشد هسته خرما می شود  به این طریق می توانیم تاثیر محیط بر روی وراثت را مشاهده کنیم .

- همچنین اگر دو گلدان را انتخاب کنیم ، یکی را درمعرض نور خورشید بگذاریم و دیگری را در تاریکی نگه داریم مشاهده می کنیم که گیاهی که در معرض نور بوده رشد کرده و برگهای آن سبز و بزرگ شده است و به مرحله گلدهي مي رسد اما گياهي كه در تاريكي بوده  برگهای آن شروع به زرد شدن می کند و رشد آن کند و متوقف  می گردد و به مرحله گلدهی هم نمی رسد پس در اینجا نور بعنوان یکی از عوامل محیطی بروی وراثت گیاه تاثیر می گذارد یعنی ساخته شدن کلروفیل وابسته به وجود نور است ( البته بایستی یادآور شد که دو گلدانی که انتخاب می کنیم باید از یک نوع گیاه باشد ودارای وراثت یکسانی باشند)

232- از عوامل محیطی وراثت کدامیک را برای آزمایشات تاثیر  محيط برروی وراثت می توان تغییر داد چگونه ؟

- وراثت جانداران را نمی توان تغییر داد و فقط می توان محیط آن را به آسانی تغییر داد .

مثلا گیاهان باتغییر در مقدار مواد موجود در خاک ،اضافه کردن کود، کم و زیاد کردن مقدار آب و نور کاشت دانه گیاهان در مناطقی دیگر می توان محیط آن را تغییر داد و تاثیرات محیط برروی وراثت و صفات آن را مطالعه کرد .

و درجانوران نیز با انتقال آنها به مکانی دیگر و یا تغییر در رژیم غذایی آنها می توان محیط زیست آنها را تغییرداد و به این طریق تاثیر محیط بر روی وراثت و ایجاد صفات جدید وتغییرات صفات مختلف را مورد مطالعه قرار داد .

233 – انسان امروزه در مقایسه با آدمیان قرنها قبل ، از رشد سلامت بهتری برخوردار است ،آیا این تغییر حاصل عوض شدن محیط است یا وراثت یا هر دو ؟

بیشتر تحت تاثیر محیط است چون در اثر گذشت قرنها و پیشرفت علوم و تکنولوژی و رعایت بهداشت و پیشرفت اصول تغذیه ، انسان امروزی از رشد و سلامت بهتری برخوردار است .

234- بروز صفات ارثی در جانداران تحت تاثیر محیط و وراثت است یا هر دو ؟ اثرکدام یک بیشتر است ؟چرا ؟

بروز صفات ارثی تحت تاثیر محیط  و وراثت ( هر دو ) می باشد . ولی تاثیر وراثت در بروز صفات ارثی بیشتر است چون همه صفات ارثی در موجودات زنده تحت اثر وراثت است در حالیکه همه صفات ارثی تحت تاثیر محیط قرار نمی گیرد .

235 – هورمون رشد از چه قسمتی از بدن ترشح می شودو چه قسمتی از بدن تحت تاثیر این هورمون قرار می گیرد ؟

هورمون رشد از غده هیپوفیز ترشح می شود که در زیر  مغز قرار دارد ، این هورمون برناخيه غضروفی واقع در دو سر استخوان های دراز تاثیر می گذارد و با استخوان سازی و افزایش طول این استخوان ها باعث افزایش طول قد فرد می شود

میزان ترشح این هورمون می تواند تحت تاثیر محیط قرارگیرد یعنی نوع تغذیه  و دیگر شرایط محیطی می تواند باعث افزایش یا کاهش بیش از حد این هورمون شود.

236 – چرا لازم است مولکول DNA پس از همانند سازی ثابت و بدون هیچ تغییری بماند ؟

زیرا تغییر در ساختمان DNA باعث پیدایش صفات جدید در فرد می شود و بیشتر این تغییرات کشنده هستند و منجر به بیماری های ژنتیکی مختلف و یا مرگ می شوند

237 – به جز دو قلوهای یکسان DNA هر فردی اختصاصی است یعنی ترتیبی از نوکلئوتید ها که در بدن هر شخص وجود دارد در بدن فرد دیگری نیست ،چرا DNA دو قلولهای یکسان شبیه یکدیگر است ؟

چون دوقلوهای یکسان از یک منشا هستند یعنی از یک سلول جنسی نر و یک سلول جنسی ماده که حاصل ترکیب این دو سلول ، سلول تخم است منشا می گیرند بنابراین دارای DNA کاملا شبیه به هم هستند و به همین علت نیز از لحاظ صفات و ویژگیهای ظاهری و دیگر صفات که با مشاهده نمی توان آن را تشخیص داد کاملا شبیه هم هستند .

238 – در شکل روبرو دو سلول A و B دید ه می شود با مشاهده این شکل به پرسشهای زیر پاسخ دهید

الف ) کدامیک از سلولهای روبرو برای تقسیم سلولی آمادگی دارند ؟

ب ) اگر سلول A تقسیم میتوز انجام دهد چندسلول  در طی این تقسیم بوجود می آید سلولهای حاصل دارای چند کروموزوم خواهندبود؟

ج ) سلول A دارای چندکروموزوم است ؟

د ) سلول B دارای چند کروموزوم است ؟

ه ) اگرهر کدام از سلولها تقسیم میوز انجام دهند چند سلول بوجود می آید و سلولهای بوجود آمده چند کروموزوم خواهند داشت ؟

و ) این دو سلول چه تفاوتی با هم دارند ؟

سلول A

سلول B

الف ) سلول A برای تقسیم آمادگی دارد چون کروموزوم های آن از خود همانند سازی کرده اندو دو کروماتیدی شده اند در حالیکه سلول B همانندسازی کروموزوم انجام نداده و آمادگی برای تقسیم سلولی ندارد .

ب ) دو سلول این سلولها ی بوجود آمده دارای کرموزوم برابر با سلول اولیه خواهند بود یعنی دارای 3 جفت کرموزوم ( یا 6 کروموزم ) خواهند بود

ج ) سلول A دارای 3 جفت یا 6 کروموزوم است که دو به دو با هم شبیه اند .

د ) سلول B نیز دارای 3 جفت کروموزوم است یا 6 عدد هستند .

ه ) 4 سلول ، اگر این سلولها تقسیم میوز انجام دهند سلولهای بوجود آمده دارای نصف تعداد کرومورومهای سلول اولیه خواهد بود یعنی 3 کروموزوم خواهند داشت .

و ) تفاوت این سلول فقط مربوط به همانند سازی کروموزوم ها است که در سلول A کرموزوم ها همانند سازی شده هستندو در نتیجه دو کروماتیدی اند در حالیکه در سلول B کروموزومها همانند سازی انجام نداده اند و یک کروماتیدی اند اما هر دو سلول دارای 6 کرموزوم یا 3 جفت کروموزوم هستند .

239 – باتوجه به اینکه DNA دستور ساخته شدن پروتئین ها را صادر می کند چگونه رمزها و پیامهای DNA به سيتوپلاسم می رسد ؟

باآگاهی از اینکه DNA در تمام طول عمر سلول بایستی ثابت و بدون تغییربماند بنابراین رمزهای موجود در DNA نمی توانند بطورمستقيم وارد سيتو پلاسم شود ( يعني جايي كه رمزهاي مروبط به يك صفت به صورت پروتئين خوانده مي شود ) براي اينكار DNA از روي رمزهای مربوط به یک صفت خاص مولکولی شبیه به خود اما تک رشته ای به نام RNA می سازد و سپس این مولکول از هسته وارد سیتوپلاسم می شود و در سیتوپلاسم رمزهای مربوط به DNA كه به مولکول RNA منتقل شده است خوانده شده و به صورت یک مولکول پروتئین ظاهر می گردد.

240 – کدام بخشهای سیتوپلاسم اطلاعات موجود در مولکول DNA که به مولکول RNA منتقل شده است را می خوانند و با استفاده از اطلاعات موجود در RNA پروتئین می سارند.

ریبوزوم ها اندامکهای کوچک درون سيتوپلاسم هستند که به مولکول تک رشته ای RNA متصل  شده و رمزهای موجود در RNA را به صورت پروتئین در می آورند .

241 – سلولهای جنسی چه تفاوتی با بقیه سلولهای بدن دارند ؟

1- سلولهای جنسی بصورت جدا از هم هستند و به همدیگر متصل نیستند.

2- در سلولهای جنسی تعداد کروموزومها نصف تعداد کروموزوم های دیگر سلولهای بدنی است .

3 – سلولهای جنسی در طی تقسیم میوز بوجود می آیند حال آنکه سایر مولکولهای بدن در طی تقسیم میتوز بوجود می آیند .

242- تفاوت بین تقسیم میوز و تقسیم میتوز چیست ؟

تقسیم میتوز در سلولهای بافتهای در حال رشد و ترمیم صورت می گیرد و تقسیم در این بافتها باعث افزایش تعداد سلولها و نهایتا باعث رشد و ترمیم بافتهای بدن می گردد حال آنکه تقسیم میوز فقط دراندام های جنسی صورت می گیرد  و برای ایجاد سلولهای جنسی

- در تقسیم میتوز تعداد کروموزومهای سلولهای دختر برابر با تعداد کرومورمهای سلول مادر است در حالیکه درتقسیم میوزتعداد کروموزومهای سلولهای بوجود آمده نصف تعداد کروموزومهای سلول اولیه است

- تقسیم میتوز در یک مرحله صورت می گیرد در حالیکه تقسیم میوز دو مرحله ای می باشد .

- در تقسیم میتوز از سلول اولیه دو سلول دختر بوجود می آید حال آنکه در تقسیم میوز از سلول مادر       ( اولیه ) چهار سلول دختر بوجود می آید

243 – اگر در یک رشته از DNA ترتیب بازهای آلي آنAGTGCTACCGCATG باشد ترتیب بازهای آلی در رشته مقابل آن کدام است .

الف ) GTACGCTCCGACGT                 ب ) TCTAGACGCATGTG

 ج ) TCACGATGGCGTAC                    د ) TCACGATGGACTCG

مراحل مختلف تقسيم ميتوز : كروموزومهاي اين سلول4 عدد يا دو جفت در نظر گرفته شده است . دقت كنيد كه در تقسيم ميتوز تعداد كروموزمهاي سلولهاي دفتر برابر با تعداد كروموزومهاي دي سلول اوليه است .

مراحل مختلف تقسيم ميتوز : شكلهاي 1تا6 مربوط به مرحله اول تقسيم ميتوز است. تعداد كروموزمهاي سلول اوليه 4 عدد يا دو جفت در نظر گرفته شده است . در مرحله اول مشاهده مي كنيم كه از سلول اوليه دو سلول بوجود مي آيد.

شكلهاي 7 تا 11 در صفحه بعد به مرحله دوم تقسيم ميتوز است ، كه در اين مرحله دو سلول بوجود آمده در مرحله قبل دوباره تقسيم انجام داده و تبديل به چهار سلول دختر مي شوند . بنابراين در تقسيم ميتوز در طي دو مرحله تقسيم چهار سلول دختر از سلول اوليه بوجود مي آيد .

دقت كنيد كه تعداد كروموزمهاي سلولهاي بوجود آمده نصف تعداد كروموزمهاي سلول اوليه است ، يعني تعداد كروموزمهاي سلول اوليه 4 عدد يا دو جفت است در حاليكه تعداد كروموزمهاي سلولهاي دختر دو عدد است .

– میتوز چیست ؟

میتوز نوعی تقسیم است که در طی آن سلولهای بدن موجودات زنده برای رشد و ترمیم و بعبارت دیگر برای بوجو د آرودن سلولهای بیشتر تقسیم می شوند. این تقسیم به سادگی صورت نمی گیرد و شامل دو نیم شدن سلول از وسط نیز نمی باشد بلکه قبل از تقسیم میتوز ، سلول بایستی از کرموزومهای خود همانند سازی کرده و سپس این کرموزومها به تعداد مساوی بین دو سلول آینده تقسیم شود .

47 – در تقسیم میتوز از سلول مادر چند سلول بوجود می آیدو این سلولها چه شباهتی با سلول اولیه دارند ؟

در تقسیم میتوز از سلول مادر دو سلول دختر بوجودمی آید و سلولهای بوجودآمده دارای کروموزوم های مشابه و برابر با کروموزومهای سلول مادر می باشند

48 – تقسیم میتوز در چه سلولهایی از بدن موجودات زنده رخ می دهد ؟

این تقسیم در همه سلولهای بافتهای در حال رشد و ترمیم پیکر موجودات زنده رخ می دهد .